| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Firma w Unii > Zakazane porozumienia między przedsiębiorstwami działającymi na rynku UE

Zakazane porozumienia między przedsiębiorstwami działającymi na rynku UE

Europejska polityka konkurencji ma na celu stworzenie i utrzymanie uczciwej konkurencji pomiędzy przedsiębiorcami działającymi na rynku Unii Europejskiej. W tym celu reguluje ona m.in. różnego rodzaju porozumienia o charakterze gospodarczym między nimi.

Powyższe porozumienie, aby mogło być oceniane w tym kontekście, musi być zawarte pomiędzy niezależnymi jednostkami prawnymi. Jeżeli zatem dwa lub więcej przedsiębiorstw, które uzgadniają wspólne działania, należą do tego samego podmiotu gospodarczego, porozumienie zawarte pomiędzy nimi nie będzie traktowane jako zmowa kartelowa.

Dodatkowo, aby takie porozumienie było oceniane przez wspólnotowe organy konkurencji, musi ono mieć wpływ na handel wewnątrzwspólnotowy. Pojęcie wpływu na handel wewnątrzwspólnotowy jest istotne, gdyż stanowi granicę dla jurysdykcji wspólnotowej w tej materii. Jeżeli bowiem konkretne porozumienie nie ma wpływu na handel wewnątrzwspólnotowy, stanowi domenę krajowego prawa konkurencji. Trybunał wypracował szerokie rozumienie pojęcia „wpływu na handel”, przez które rozumie się nie tylko aktualny wpływ, ale również jego potencjalne wystąpienie w przyszłości. Nie jest również istotne to, że porozumienie dotyczy tylko rynku wewnętrznego jednego państwa członkowskiego, np. Polski czy też Holandii, gdyż przez jego zaistnienie ograniczony został (być może tylko potencjalnie) dostęp do tego rynku dla przedsiębiorstw z innych państw członkowskich. Takie same znaczenie ma porozumienie dotyczące rynków państw niebędących członkami Unii Europejskiej, np. Ukrainy. Wystarczy, że porozumienie takie może potencjalnie wpłynąć na zmiany struktury handlu w ramach Unii, aby było uznane za mające „wpływ na handel wewnątrzwspólnotowy”.

Sposób podejmowania zakazanych działań w ramach zmowy kartelowej jest również istotny. Należy zauważyć, iż działania jednostronne, które nie mają znamion działań ustalonych pomiędzy przedsiębiorstwami, a są tylko i wyłącznie wynikiem działalności rynkowej konkurentów, nie są penalizowane. Do takich dozwolonych działań nie zalicza się tylko i wyłącznie działań podejmowanych post factum, ale również działania prewencyjne. Istotnym kryterium oceny tutaj jest bliskość czasowa podejmowania podobnych działań przez różne przedsiębiorstwa. Z uwagi na brak jednoznacznej granicy pomiędzy tymi dwoma celami działań, istnieje tutaj również szerokie pole do argumentacji, iż konkretne przedsiębiorstwo nie jest członkiem zmowy kartelowej.

Zakazane porozumienie między przedsiębiorstwami nie dotyczy tylko porozumienia pomiędzy podmiotami gospodarczymi zajmującymi się podobną działalnością (porozumienie horyzontalne), jak w sprawie holenderskich operatorów sieci komórkowych, ale również pomiędzy przedsiębiorstwami znajdującymi się na różnych etapach wprowadzania towaru na rynek (porozumienie wertykalne).

Zakaz porozumień między przedsiębiorstwami nie ma charakteru absolutnego. Możliwe jest istnienie zwolnień o charakterze indywidualnym lub grupowym. Muszą one jednak spełnić kumulatywnie kilka warunków, aby były uznane za zgodne z prawem wspólnotowym. Kwestię tę reguluje art. 81(3) TWE. Porozumienia między przedsiębiorstwami będą wyłączone spod zakazu karteli, gdy przyczynią się do poprawy produkcji lub dystrybucji towarów lub do promowania postępu technicznego lub gospodarczego, a przy tym zapewnią stosowne uczestnictwo konsumentów w powstałym zysku. Na uczestników porozumienia nie można jednak nakładać ograniczeń, które nie są konieczne dla urzeczywistnienia jego celu. W przeciwnym razie, osiągane mogą być przez porozumienie cele inne, niż tylko czysto prorynkowe. Ostatnim wymogiem jest zakaz całkowitego wyłączenia konkurencji w przypadku istotnej części danych towarów. Przesłanka ta ma gwarantować zachowanie skutecznej konkurencji.

Rozporządzenie 1/2003/WE zmieniło również system oceny takiego porozumienia. Na podstawie poprzednich regulacji, aby porozumienie było zgodne z prawem wspólnotowym potrzebna była zgoda Komisji Europejskiej w drodze decyzji. Powyższe rozporządzenie wprowadziło odmienną zasadę. Obecnie, to sam przedsiębiorca ocenia czy zawierane przez niego porozumienie spełnia kryteria art. 81(3) TWE. Porozumienie, które spełnia te kryteria, jest uznane ab initio za zgodne z acquis, bez potrzeby uzyskania wcześniejszej zgody Komisji Europejskiej.

Przerzucenie obowiązku zadbania o zgodność porozumienia z prawem z Komisji Europejskiej na samych przedsiębiorców ma zarówno zalety i wady. Główną zaletą jest czas wprowadzenia porozumienia w życie. Obecnie nie ma już konieczności oczekiwania z zawarciem porozumienia na pozytywną decyzję Komisji Europejskiej w tej materii, tak jak miało to miejsce w przeszłości. Nie ma tym samym konieczności wielomiesięcznych oczekiwań na pozytywną decyzję Komisji. Główną wadą natomiast jest obrona swoich racji w przypadku zarzutu za strony organów ochrony konkurencji na działanie przedsiębiorstwa w ramach zmowy kartelowej. Obecnie, to na przedsiębiorcach spoczywa obowiązek oceny, czy zawierane przez nich porozumienie jest zgodne z regułami prawa Unii Europejskiej. Co prawda, konieczność przedstawienia zarzutu naruszenia konkurencji z art. 81(1) TWE spoczywa na organach ochrony konkurencji, ale w przypadku wystąpienia z zarzutem o stosowanie niedozwolonych praktyk ograniczających konkurencję, to sami zainteresowani muszą udowodnić, że ich działanie jest zgodne z prawem. Brak wcześniejszej pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej ogranicza możliwości dowodowe. Nie ma w tym przypadku domniemania niewinności5.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Adwokacka Adwokat dr Sebastian Koczur

ekspert z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych i prawa gospodarczego

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »