| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Firma w Unii > Zarządzanie projektem unijnym i związane z nim ryzyko

Zarządzanie projektem unijnym i związane z nim ryzyko

Efektywne wykorzystanie środków UE zależy od wielu czynników, a wśród nich - w znacznym stopniu - od doboru właściwej metody planowania i skutecznego zarządzania zasobami1. Punkt ciężkości, jeśli chodzi o osiągnięcie sukcesu założonego realizacją projektu leży na beneficjentach środków, ich przygotowaniu i motywacji w osiąganiu rezultatów.

Przygotowywanie i realizowanie omawianych projektów zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem o różnym zresztą charakterze i skali. Zabezpieczeniem przed skutkami ryzyka może być ubezpieczenie projektu. Projekt ubezpieczyć można m.in. na wypadek szkód finansowych związanych z projektem poniesionych przez beneficjenta funduszy oraz od odpowiedzialności cywilnej na wypadek szkód pozostających w związku z realizacją projektu wyrządzonych osobom trzecim. Wybór rodzaju ubezpieczenia jest w zasadzie dowolny ale powinien mieć charakter racjonalny, tj. uzasadniony charakterem i rodzajem projektu oraz skalą potencjalnych zagrożeń związanych z planowaniem oraz realizacją przedsięwzięcia.

Gwarancje ubezpieczeniowe stanowią zabezpieczenie na wypadek istotnych zakłóceń w realizacji przedsięwzięcia z udziałem funduszy wspólnotowych. Firmy ubezpieczeniowe, walcząc o klientów, dostosowują swoją ofertę do specyfiki funduszy unijnych. Elastyczność działań (propozycji) ubezpieczycieli powoduje, że instytucja zabezpieczeń jest w miarę atrakcyjna, choć korzystanie z usług ubezpieczycieli wiąże się z ponoszeniem dodatkowych kosztów w postaci wnoszenia składek ubezpieczeniowych. Do gwarancji ubezpieczeniowych związanych z procesem inwestycji należą:

1. Na etapie ogłoszenia przetargu - gwarancje zapłaty wadium. Zabezpieczenia tego rodzaju stosowane są na etapie organizacji przetargu na wykonanie prac, terminową realizację dostaw. Wartość wadium stanowi zazwyczaj 10 proc. wartości zamówienia objętego przetargiem. Gwarancje te znajdują zastosowanie nie tylko w odniesieniu do przetargów organizowanych na podstawie ustawy o zamówieniach publicznych, ale również w odniesieniu do każdego innego przetargu, którego regulamin przewiduje możliwość zastąpienia wadium gotówkowego przez zabezpieczenie jego zapłaty w formie gwarancji zapłaty wadium.

2. Na etapie realizacji projektu - gwarancje należytego wykonania kontraktu i zwrotu zaliczki. Ubezpieczenie zapewnia beneficjentowi wypłatę z tytułu gwarancji, jeżeli wykonawca nie wywiązał się z kontraktu. Przez wywiązanie się z kontraktu należy rozumieć terminowe i rzetelne, a więc zgodne z umową jego wykonanie.

3. Po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia - gwarancja właściwego zabezpieczenia interesu ubezpieczającego na wypadek wad lub usterek określonego świadczenia. Na podstawie gwarancji terminowego usunięcia wad i usterek ujawnionych po przejęciu protokołem zdawczo-odbiorczym przedmiotu kontraktu ubezpieczyciel zobowiązuje się do wypłacenia kwoty określonej w gwarancji, jeśli wykonawca kontraktu nie usunie ich w przewidzianym terminie.

Efektywne zarządzanie ryzykiem jest ustawicznym procesem przewidywania, diagnozowania i radzenia sobie z zagrożeniami prawidłowej realizacji projektu.

Podstawą realizacji projektów współfinansowanych z funduszy strukturalnych są oczywiście pieniądze. Wielkim jednak uproszczeniem byłoby spojrzenie na wykonanie wniosku pod tym jedynie kątem. Po przezwyciężeniu problemów związanych z fazą wstępną projektu, tj. z jego opracowaniem, złożeniem i przyjęciem, należy brać pod uwagę trudności, które mogą się pojawić na etapie realizacji. Wykonanie projektu wiąże się z udziałem wielu podmiotów działających na różnych poziomach organizacyjnych z ich współdziałaniem zmierzającym do pomyślnej realizacji założonego celu. Im więcej stopni zarządzania i delegowania uprawnień, tym wyższy stopień niepewności co do realizacji przedsięwzięcia21. Problemy w praktyce mogą wiązać się z nieodpowiedzialnym zachowaniem kontrahentów (podmiot realizujący projekt powinien przed wyłonieniem wykonawców starannie zbadać przedłożone przez nich dokumenty i dotychczasowe doświadczenia rynkowe w tym zakresie i przygotowanie zawodowe), np. firm wykonujących zlecenia dla projektodawcy. Wnioskodawca powinien przy ich doborze działać zgodnie z wymogami staranności zawodowej i efektywności gospodarczej. Przede wszystkim powinien unikać niesprawdzonych wykonawców, aby w ten sposób zabezpieczyć się przed skutkami ryzyka niewykonania lub nienależytego wykonania założonych projektem celów. Zależnie od stopnia złożoności i rodzaju projektu w grę mogą wchodzić nie tylko wykonawcy, ale również partnerzy (każdy partner, wchodząc do partnerstwa, oprócz swoich zasobów i umiejętności wnosi także własne oczekiwania, co do kształtu realizacji projektu, jego celu czy podziału budżetu)22. Wraz ze wzrostem liczby wykonawców oraz partnerów projektu rośnie potencjalne zagrożenie odnoszące się do problemu skoordynowania wszystkich wysiłków zmierzających do efektywnej realizacji przedsięwzięcia. Brak rzetelnej, lojalnej współpracy między kooperantami może stanowić istotne zagrożenie dla terminowej oraz optymalnej - z punktu widzenia przyjętych założeń przez beneficjenta - realizacji projektu. Ponadto trudności w planowej realizacji wniosku mogą wynikać z braku przewidzenia realnego terminu potrzebnego na jego wykonanie. Wnioskodawcy powinni korzystać z doświadczeń innych beneficjentów, którzy pomyślnie zrealizowali przedsięwzięcia z udziałem funduszy zewnętrznych oraz analiz publikowanych w przedmiotowym piśmiennictwie. Analizy niepowodzeń również stanowią cenne źródło informacji dla przyszłych beneficjentów. Nie ulega wątpliwości, że rodzaj materii objętej projektem w pewnym stopniu może przesądzać o skali potencjalnego ryzyka związanego z realizacją omawianych przedsięwzięć.

Ze specyficznym ryzykiem wiąże się realizacja tzw. projektów miękkich (szkoleniowych) ponieważ dotyczą one rozwoju zasobów ludzkich. Celem naczelnym wzmiankowanych programów jest proces budowania szeroko rozumianego społeczeństwa informacyjnego. Ważne miejsce w tym przedmiocie ma wdrażanie zintegrowanych systemów informatycznych. Projekty informatyczne ze względu na swoją specyfikę i złożoność są stosunkowo często narażone na ryzyko niepowodzenia. Współfinansowane mogą zostać różnego rodzaju wskazane wyżej szkolenia spójne, gdy chodzi o ich główne założenia z polityką zatrudnienia i właściwego wykorzystania zasobów ludzkich. Programy te dotyczą aktualizowania posiadanej przez uczestników wiedzy oraz zdobywania przez jednostki nowych umiejętności, zwłaszcza informatycznych. W Polsce jest zbyt nikła świadomość konieczności uzupełniania wiedzy, ustawicznego kształcenia. Stan ten przekłada się na trudności wnioskodawców z kompletowaniem grup docelowych oraz w związku z dużą fluktuacją uczestnictwa osiągania założonych rezultatów szkoleń. Istotna jest tutaj zwłaszcza odpowiednia, wyprzedzająca realizację części szkoleniowej wniosku, promocja tego rodzaju programów i konkretnych projektów, pozwalająca dotrzeć do właściwego potencjalnego adresata i przyciągnąć go do oferty. Siłą przyciągającą do tego typu projektów staje się wysoko wykwalifikowana kadra prowadząca. W zakresie tego ostatniego wymogu należy uwzględnić nie tylko kwalifikacje prowadzącego szkolenie ujmowane w sensie formalnym, ale w nie mniejszym stopniu umiejętności nawiązywania przez niego kontaktów interpersonalnych. Dotyczy to posługiwania się przez prowadzących zrozumiałym dla docelowej grupy odbiorów językiem i atrakcyjnej formy prowadzenia warsztatów. Dotacje na różnego rodzaju szkolenia wykazują tendencję zwyżkową. Środki na tego typu projekty pochodzą z Europejskiego Funduszu Społecznego. W obecnym okresie programowania na projekty związane ze szkoleniami z zakresu technik informacyjnych i komunikacyjnych przeznaczono kilka miliardów złotych. Taka kwota powinna zachęcać do podjęcia inicjatywy i niezrażania się za pierwszym podejściem w sytuacji nieuzyskania dofinansowania, ponieważ konkurencja jest duża, a doświadczenia firm ubiegających się o środki stosunkowo małe.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Prometeia

Grupa doradczo-inwestycyjna

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »