| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > e-Firma > Programy dla firm > Wirusów historia najnowsza

Wirusów historia najnowsza

Szkodliwe programy mogą wydawać się stosunkowo nowym zjawiskiem. Na skutek epidemii z ostatnich lat większość użytkowników komputerów została wprowadzona w świat wirusów, robaków i trojanów - głównie w wyniku infekcji ich komputerów. Pewną rolę odegrały również media, coraz częściej donoszące o najnowszych cyberzagrożeniach i aresztowaniach twórców wirusów.

W rzeczywistości złośliwe oprogramowanie nie jest zjawiskiem zupełnie nowym. Chociaż pierwsze komputery nie były atakowane przez wirusy, nie oznacza to, że nie były potencjalnie podatne na ataki. Gdy informatyka była jeszcze w powijakach, niewielu ludzi posiadało wiedzę na temat systemów komputerowych wystarczającą do wykorzystywania istniejących luk.


Kiedy tylko komputery rozpowszechniły się, pojawiły się problemy. Zaczęto wykrywać wirusy w wyspecjalizowanych sieciach, na przykład ARPANET w 1970. Gwałtowny rozwój komputerów osobistych zapoczątkowany we wczesnych latach 80 przez firmę Apple spowodował rozwój wirusów na podobną skalę. Coraz więcej osób uzyskało dostęp do komputerów oraz wiedzę na temat ich działania. W konsekwencji, niektórzy z nich wykorzystywali ją do wyrządzania szkód.


Wraz z rozwojem technologii ewoluowały wirusy. Na przestrzeni kilkudziesięciu lat byliśmy świadkami niewyobrażalnych zmian w dziedzinie komputerów. Pierwsze prymitywne maszyny uruchamiane z dyskietek rozwinęły się w potężne systemy zdolne do błyskawicznego przesłania ogromnych ilości danych, skierowania wiadomości e-mail pod setki lub tysiące adresów, dostarczania rozrywki w postaci filmów, muzyki oraz interaktywnych stron WWW. Twórcy wirusów dotrzymują tempa tym zmianom.


Podczas gdy w latach 80 wirusy atakowały różne systemy operacyjne i sieci, obecnie większość z tworzonych wirusów wykorzystuje luki w najpopularniejszym oprogramowaniu: Microsoft Windows. Twórcy wirusów aktywnie wykorzystują wzrastającą liczbę niezabezpieczonych użytkowników. Pierwsze złośliwe programy wywołały szok wśród użytkowników, których komputery zaczęły zachowywać się w nieprzewidziany sposób. Jednak wirusy, które wkroczyły w latach 90, stanowią znacznie poważniejsze zagrożenie: często wykorzystywane są do kradzieży poufnych informacji takich jak dane dotyczące kont bankowych czy haseł.


Zrozumienie współczesnych zagrożeń ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa informatycznego. W sekcji tej dokonano przeglądu ewolucji złośliwego oprogramowania. Okraszona licznymi ciekawostkami historycznymi stanowi ona niezbędny fundament do zrozumienia początków dzisiejszych cyberzagrożeń.


Początki - nieco archeologii


Historycy wciąż nie są zgodni co do tego, kiedy pojawił się pierwszy wirus komputerowy. Mamy jednak pewność co do kilku kwestii: pierwszy komputer, wynaleziony przez Charlesa Babadge'ego, był wolny od wirusów. Ale już w połowie lat 70 komputery Univax 1108 oraz IBM 360/370 mogły pochwalić się szkodliwym oprogramowaniem wirusy.


W rzeczywistości, pojęcie wirusa komputerowego narodziło się znacznie wcześniej. Zdaniem wielu specjalistów, zarodkiem były prace Johna Neumanna, który prowadził badania na temat popularnych w latach 40 samoczynnie powielających się maszyn matematycznych. W roku 1951Neumann miał już gotowe metody tworzenia takich maszyn.


W roku 1959 brytyjski matematyk Lionel Penrose przedstawił w artykule zatytułowanym 'Self-Reproducing Machines' zamieszczonym w magazynie Scientific American swoje poglądy na temat automatycznego samoczynnego powielania. W przeciwieństwie do Neumanna, Penrose opisał prosty dwuwymiarowy model tej struktury, który można było uruchomić, był zdolny do rozmnażania, dokonywania mutacji i atakowania. Krótko po pojawieniu się artykułu Penrose'a, Frederick G. Stahl odtworzył ten model w kodzie maszynowym dla IBM 650.


Należy podkreślić, że powyższe badania nigdy nie miały na celu dostarczenia podstaw przyszłego rozwoju wirusów komputerowych. Wprost przeciwnie, naukowcy, o których mowa, próbowali poprawić świat i uczynić go lepszym dla ludzi. To właśnie ich badania stanowiły fundament późniejszych badań nad robotyką i sztuczną inteligencją.


W roku 1962 inżynierzy z amerykańskiej firmy Bell Telephone Laboratories: V. Vyssotsky, G. McIlroy, i Robert Morris stworzyli grę komputerową 'Darwin'. Gra zawierała w pamięci komputera tak zwanego sędziego sportowego (umpire), który określał reguły i porządek bitwy toczonej między zwalczającymi się programami tworzonymi przez graczy. Programy te mogły śledzić i niszczyć programy przeciwników i, co ważniejsze, rozmnażać się. Gra polegała na usunięciu programów przeciwnika i przejęciu kontroli nad polem bitwy.


Cień padł na teoretyczne hipotezy leżące u podstaw nieszkodliwej gry stworzonej przez naukowców i inżynierów, gdy świat zdał sobie sprawę, że teoria samoczynnie powielających się jednostek może zostać użyta, z równym powodzeniem, do zupełnie innych celów.

 
Lata 70

W latach 70 wykryto wirusa Creeper w ARPANET, amerykańskiej wojskowej sieci komputerów, która stała się prekursorem współczesnego Internetu. Program ten, napisany dla popularnego wówczas systemu operacyjnego Tenex, mógł nawiązać połączenie przez modem i skopiować się do zdalnego systemu. Zainfekowane systemy wyświetlały następującą wiadomość: 'I'M THE CREEPER : CATCH ME IF YOU CAN.' (ang. Jestem CREEPER: złap mnie jeśli potrafisz).


Wkrótce został stworzony anonimowy program Reaper, którego celem było niszczenie wirusa Creeper. Reaper był wirusem: rozprzestrzeniał się do sieciowych komputerów i jeśli zlokalizował wirusa Creeper, usuwał go. Nawet osoby bezpośrednio zainteresowane nie są w stanie powiedzieć, czy Reaper był odpowiedzią na wirusa Creeper, czy też stworzyła go ta sama osoba lub osoby, które napisały wirusa Creeper, aby usunąć własne błędy.


1974

Pojawił się wirus o nazwie Rabbit: nazwa wzięła się stąd, że działanie tego wirusa ograniczało się do rozmnażania i rozprzestrzeniania do innych komputerów. Nazwa odnosiła się również do szybkości, z jaką rozmnażał się program. Zapychał system własnymi kopiami osłabiając jego działanie. Po tym, jak Rabbit rozmnożył się na zainfekowanym komputerze do pewnej liczby kopii, wirus przestawał działać.


1975

W roku 1975 pojawiła się kolejna gra, Pervading Animal, stworzona tym razem dla Univac 1108. Do dzisiaj analitycy sprzeczają się, czy był to kolejny wirus czy pierwszy Trojan.


Reguły gry były proste: gracz miał pomyśleć o pewnym zwierzęciu, a program zadawał pytania w celu zidentyfikowania go. Grę wyposażono w funkcję autokorekty. Gdy program nie potrafił odgadnąć, o jakie zwierzę chodziło, aktualizował się i wprowadzał nowe pytania. Nowa, unowocześniona wersja zastępowała starą kopiując się dodatkowo do innych katalogów. Po pewnym czasie wszystkie katalogi zawierały kopie 'Pervading Animal'. Niemożliwe, żeby chcieli tego twórcy, skoro cała kopia gry zajmowała spory obszar na dysku.


Czy był to błąd twórcy programu, czy też świadoma próba zapchania systemu? Trudno odpowiedzieć na to pytanie. W ówczesnych czasach granica między nieprawidłowo działającymi programami, a szkodliwym kodem była niejednoznaczna.


Programiści próbowali wykorzystać model Creeper-Reaper do przejęcia kontroli nad Pervading Animal: nowa wersja gry skanowała w poszukiwaniu starych wersji i niszczyła je. Problem został całkowicie rozwiązany dopiero po opublikowaniu Exec 8, nowej wersji systemu operacyjnego. Po zmodyfikowaniu systemu plików gra nie mogła się już powielać.


Wczesne lata 80


Wraz ze wzrostem popularności komputerów coraz więcej osób zaczynało pisać własne programy. Dzięki postępowi w dziedzinie telekomunikacji powstały kanały łatwej wymiany programów poprzez serwery z otwartym dostępem, takie jak BBS - Bulletin Broad System. Z czasem uniwersyteckie serwery BBS rozwinęły się w globalną bazę danych i dostępne były we wszystkich rozwiniętych krajach. Masowo pojawiły się pierwsze trojany: programy, które nie były zdolne do samoczynnego powielania się lub rozprzestrzeniania, ale uszkadzały systemy, po tym jak zostały ściągnięte i zainstalowane.


1981

Rozpowszechnienie komputerów Apple II przesądziło o ich losie i stały się głównym celem twórców wirusów. Nie dziwi więc fakt, że pierwsza w historii epidemia wirusów na dużą skalę uderzyła w platformę Apple II.


Elk Cloner rozprzestrzeniał się infekując przechowywany na dyskietkach system operacyjny komputera Apple II. Wraz z uruchomieniem komputera z zainfekowanej dyskietki automatycznie uruchamiała się kopia wirusa. Wirus nie wpływał zazwyczaj na działanie komputera, monitorował jedynie dostęp do dysku. Po umieszczeniu w napędzie niezainfekowanej dyskietki wirus infekował ją, rozprzestrzeniając się w ten sposób z dyskietki na dyskietkę.


Wirus Elk Cloner infekował sektor startowy komputerów Apple II. Systemy operacyjne przechowywane były wówczas na dyskietkach: w rezultacie infekowane były dyskietki, a uruchomienie wirusów następowało przy każdorazowym ładowaniu systemu. Użytkownicy byli zdezorientowani efektami ubocznymi i często poprzez wymienianie się dyskietkami z przyjaciółmi przyczyniali się do zainfekowania ich komputerów. Sytuację pogarszał fakt, że większość ludzi nie miała pojęcia czym były wirusy, nie mówiąc już o sposobach ich rozprzestrzeniania.


Dodatkowa funkcja wirusa Elk Cloner obejmowała obracające się obrazki, migający tekst oraz żarty o następującej treści:

ELK CLONER:
THE PROGRAM WITH A PERSONALITY
IT WILL GET ON ALL YOUR DISKS
IT WILL INFILTRATE YOUR CHIPS
YES, IT'S CLONER
IT WILL STICK TO YOU LIKE GLUE
IT WILL MODIFY RAM, TOO
SEND IN THE CLONER!


1983

Len Adleman jako pierwszy użył terminu 'wirus' w odniesieniu do samoczynnie powielających się programów komputerowych. 10 listopada 1983 roku, podczas seminarium poświęconego bezpieczeństwu komputerowemu na Lehigh Unversity, ten ojciec współczesnej wirusologii komputerowej przedstawił przypominający wirusa program atakujący system VAX11/750. Program potrafił instalować się do innych obiektów systemu. Rok później, na siódmej corocznej konferencji z zakresu bezpieczeństwa informatycznego, Len Eidelmen zdefiniował pojęcie 'wirus komputerowy' jako program zdolny do infekowania innych programów poprzez ich modyfikację umożliwiającą zainstalowanie własnych kopii tego programu. Mimo, iż Len Adleman jest uznawany za twórcę terminu 'wirus komputerowy', został on spopularyzowany rok później przez Freda Cohena.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Zbigniew Sztymelski

Specjalista z zakresu podatków i rachunkowości, księgowy w biurze rachunkowym

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »