| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Działalność gospodarcza > Ochrona patentowa za granicą

Ochrona patentowa za granicą

Jeżeli zgłaszany do ochrony patentowej wynalazek ma być chroniony także poza Polską, warto wystąpić z wnioskiem patentowym w procedurze europejskiej lub międzynarodowej. Pozwoli to zaoszczędzić czas i pieniądze, ale nie tylko.


Ochrona wynalazku obejmująca zasięgiem jedynie to państwo, z którego pochodzi zgłaszający, zazwyczaj jest niewystarczająca w biznesowej praktyce. Dla pełnego zabezpieczenia interesów majątkowych często niezbędne okazuje się uzyskanie ochrony także w tych krajach, w których istnieje znaczny rynkowy potencjał na daną innowację.

Swoje prawa do wynalazku można zastrzegać w trybie międzynarodowym na podstawie procedury Układu o Współpracy Patentowej (PCT - Patent Cooperation Treaty) lub przed Europejskim Urzędem Patentowym na bazie Konwencji o patencie europejskim (European Patent Convention - EPC). Można też skorzystać z trzeciej opcji - dokonać zgłoszeń w poszczególnych krajach i wszcząć postępowanie zgłoszeniowe, opierając się na ich krajowych procedurach.

Istotą PCT oraz zgłoszenia przed EUP jest ujednolicenie trybu postępowania i udzielania ochrony na wynalazki jednocześnie w kilku/kilkudziesięciu krajach. Dzięki temu procedura jest prostsza i znacznie tańsza.

Patent uzyskany na drodze procedury międzynarodowej lub europejskiej jest w danym kraju patentem niezależnym i podlega ustawodawstwu obowiązującemu w konkretnym państwie.

Uzyskanie patentu na wynalazek umożliwia odzyskanie części nakładów poniesionych na opracowanie i wdrożenie rozwiązania oraz uzyskanie środków na kontynuowanie badań. Zdarza się, że opracowany wynalazek/rozwiązanie jest podobny do innego w danym kraju, dlatego wdrożenie procedury PCT czy europejskiej daje na ten temat wiedzę.

Polscy obywatele i osoby prawne, które mają miejsce zamieszkania lub siedzibę na obszarze RP, mogą zgłaszać wynalazki za granicą, po wcześniejszym dokonaniu zgłoszenia w polskim Urzędzie Patentowym lub za jego pośrednictwem.

Zgłoszenie PCT (zwane międzynarodowym) umożliwia uzyskanie patentu na wynalazek w krajach-sygnatariuszach Układu o Współpracy Patentowej (PCT - Patent Cooperation Treaty), który został podpisany 19 czerwca 1970 r. w Waszyngtonie. Obecnie stronami Układu PCT jest ponad 180 krajów na całym świecie, w tym Polska (od 25 grudnia 1990 r.).

Procedura PCT jest jedną z dwóch podstawowych obecnie obowiązujących form uzyskania ochrony wynalazku, na podstawie jednego zgłoszenia patentowego. Wnosi się je do tzw. „urzędu przyjmującego” (w przypadku Polski jest nim Urząd Patentowy RP). Zgłoszenie w trzech kopiach powinno zawierać: podanie, opis, zastrzeżenia, rysunki oraz skrót opisu i być sporządzone w jednym z języków urzędowych Międzynarodowego Organu Poszukiwań (dla Polski jest nim EPO).

Podanie powinno być sporządzone na formularzu opracowanym przez Biuro Międzynarodowe Światowej Organizacji Własności Intelektualnej. Należy w nim wskazać kraje (min. jeden), w których zgłaszający ubiega się o ochronę (może to być np. tylko Polska).

Proces odbywa się w dwóch etapach. W pierwszym, międzynarodowym, urząd przyjmujący przekazuje zgłoszenie do Biura Międzynarodowego, który m.in. przeprowadza międzynarodowe poszukiwania i bada zdolności patentowe wynalazku, po czym wydaje pisemną opinię na temat tego, czy zgłoszony wynalazek odznacza się cechami nowości, poziomem wynalazczym oraz nadaje się do przemysłowego stosowania.

Międzynarodowa publikacja zgłoszenia następuje po upływie 18 miesięcy od daty pierwszeństwa lub - na wniosek zgłaszającego - po upływie roku.

W trakcie 12-miesięcznego okresu pierwszeństwa zgłaszający dokonuje tylko jednego zgłoszenia, przygotowuje jedną dokumentację, w jednym języku (najczęściej angielskim) i dokonuje jednej złożonej opłaty wstępnej w jednej walucie - to niewątpliwe korzyści. W tym czasie zgłaszający może przekonać się o wartości wynalazku, bowiem w ramach opłaty podstawowej otrzymuje raport z poszukiwań - listę dokumentów, które opisują rozwiązania techniczne najbliższe zgłaszanemu rozwiązaniu, stanowiące tzw. najbliższy stan techniki. Wnioskodawca dostaje też pisemną opinię, która określa wpływ zebranych w trakcie poszukiwań dokumentów na zdolności patentowe przedmiotu zgłoszenia. Na tym etapie zainteresowany może zlecić odpłatne przeprowadzenie międzynarodowego badania wstępnego i np. zrezygnować z ubiegania się o ochronę w wybranych państwach (koszt takiej analizy to 1565 € za badanie plus 129 € opłaty manipulacyjnej). Pozwala ona uzyskać wstępną, niewiążącą opinię na temat zdolności patentowej zgłoszonego wynalazku. Zwykle ma ona wpływ na decyzje podejmowane przez urzędy patentowe wybranych państw, do których trafia zgłoszenie po zakończeniu fazy międzynarodowej. Uzyskanie takiej opinii umożliwia prowadzenie polemiki z Międzynarodowym Biurem Badań i dokonywanie ewentualnych zmian co do zastrzeżeń oraz pojedynczych elementów opisu. Dzięki temu można poprawić zdolność patentową zgłoszenia oraz wpłynąć na ostateczny kształt międzynarodowej opinii z badań.

Drugim etapem jest wejście w fazy krajowe państw, w których zgłaszający (zgodnie z deklaracją) ubiega się o patent. Wiąże się to z koniecznością dokonania zgłoszeń patentowych w centralnych urzędach patentowych tych krajów w terminie do 30 miesięcy od daty pierwszeństwa, z dostarczeniem tłumaczenia zgłoszenia na język urzędowy danego kraju (o ile jest to wymagane) oraz uiszczeniem wymaganych opłat krajowych/regionalnych. Po wejściu w fazę krajową eksperci wyznaczonych urzędów prowadzą formalne i merytoryczne badania wynalazku oraz finalnie podejmują decyzję o udzieleniu - lub nie - patentu.

Za zgłoszenie międzynarodowe w terminie jednego miesiąca od dnia dokonania zgłoszenia należy uiścić opłaty:

• za przekazanie: 300 zł,

• za sporządzenie dokumentu pierwszeństwa: od 60 zł (do 20 stron) do 125 zł (powyżej 20 stron),

• opłatę za zgłoszenie międzynarodowe: 1 330 CHF,

• za każdy arkusz powyżej 30 arkuszy: 15 CHF,

• opłatę za poszukiwanie: 1700 €.

Opłaty za zgłoszenie międzynarodowe oraz każdy arkusz powyżej 30 arkuszy są obniżone o 90% dla zgłoszenia międzynarodowego dokonanego przez osobę fizyczną, posiadającą obywatelstwo państwa i miejsce zamieszkania w państwie, którego dochód narodowy w przeliczeniu na jednego mieszkańca nie przekracza 3000 USD (odnosi się to również do obywateli polskich). Wszystkie należne opłaty zgłaszający wnosi w złotówkach do Urzędu Patentowego RP jako urzędu przyjmującego (także opłatę międzynarodową i za poszukiwanie, które uiszcza się w złotówkach według kursu sprzedaży NBP w dniu wpłaty i powiększonych o 10% zarówno dla osób fizycznych, jak i osób prawnych). Dodatkowe płatności związane są z wysokością port bankowych przy wysyłce walut oraz z ryzykiem kursowym.

Najważniejszą korzyścią trybu PCT dla wnioskodawcy jest opóźnienie momentu podjęcia decyzji co do wejścia w fazę krajową aż do 30 miesięcy, liczonych od daty pierwszeństwa. Opóźniony jest także termin wniesienia opłat krajowych (co pozwala na obracanie pieniędzmi w inny sposób). Przy większej liczbie państw żądanej ochrony koszty postępowania w trybie PCT są niższe niż suma kosztów w przypadku poszczególnych procedur krajowych.

Patenty europejskie wydaje Europejski Urząd Patentowy na podstawie Konwencji o Patencie Europejskim z 5 października 1973 r. Jest on ciałem wykonawczym Europejskiej Organizacji Patentowej. Jego siedziba znajduje się w Monachium (oddziały znajdują się w Hadze, Berlinie oraz Wiedniu). Polska jest stroną wspomnianej konwencji od 1 marca 2004 r. Zgłoszenia do Europejskiego Urzędu Patentowego może dokonać każda osoba fizyczna lub prawna z dowolnego kraju, niekoniecznie będącego stroną konwencji.

Ideą uzyskiwania ochrony patentowej w trybie europejskim jest przeniesienie najważniejszej fazy rozpatrywania zgłoszenia na poziom regionalny - EUP wykonuje badanie patentowe w imieniu państw członkowskich i przyznaje ochronę patentową lub jej odmawia. Jego decyzje stają się ważne w państwach wyznaczonych przez zgłaszającego. Krajowe urzędy patentowe przeprowadzają jedynie tzw. procedurę walidacji patentu i wpisują jego numer do rejestru patentów we właściwym dziale rejestru.

Główną cechą procedury europejskiej jest to, że na podstawie jednego zgłoszenia patentowego oraz po przeprowadzeniu jednego postępowania zgłoszeniowego można uzyskać patent obowiązujący jednocześnie we wszystkich lub kilku państwach będących stronami Konwencji.

Patent europejski nabiera mocy prawnej pod warunkiem złożenia tłumaczenia opisu patentowego na języki urzędowe każdego z wyznaczonych państw w terminie do trzech miesięcy. W przeciwnym razie Urząd unieważnia patent w danym kraju.

Udzielenie patentu europejskiego skutkuje identyczną ochroną jak w przypadku uzyskania patentów w drodze poszczególnych procedur krajowych. Patenty krajowe są niezależne i podlegają wyłącznie ustawodawstwu wewnętrznemu danego państwa.

Konwencja o Patencie Europejskim dotyczy wyłącznie wynalazków, nie przewiduje osobnej kategorii 'wzoru użytkowego', jak w Polsce.

Prawidłowo sporządzone zgłoszenie w trybie europejskim powinno zawierać: opis wynalazku, jedno lub więcej zastrzeżeń patentowych, rysunki, skrót oraz podanie o udzielenie patentu europejskiego plus ewentualnie inne dokumenty (np. pełnomocnictwo, dokumenty pierwszeństwa, wskazanie twórcy, formularz wniesienia opłaty etc.). Można je złożyć w języku urzędowym danego kraju (wówczas w ciągu dwóch miesięcy od daty dokonania zgłoszenia trzeba złożyć tłumaczenie na jeden z urzędowych języków Europejskiego Urzędu Patentowego) lub w jednym z języków urzędowych EPO (angielskim, niemieckim lub francuskim) - staje się on wówczas automatycznie językiem procedowania. Zgłaszający, którzy dokonali zgłoszenia w języku urzędowym swojego kraju, będącego Stroną Konwencji uprawnieni są do 20-proc. zniżki za zgłoszenie oraz za przeprowadzenie badania. Aby z nich skorzystać, zgłaszający obywatele polscy lub polskie osoby prawne muszą napisać w podaniu o udzielenie patentu europejskiego, w pozycji dotyczącej złożenia wniosku o badanie, po polsku: 'Niniejszym wnoszę o badanie na podstawie art. 94 EPC'.

Ponadto wnioskodawca musi wyznaczyć państwa, w których chce się ubiegać o ochronę patentową.

Podanie o udzielenie patentu europejskiego powinno być sporządzone na formularzu opracowanym przez Europejski Urząd Patentowy, który jest dostępny na stronie internetowej EPO.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Meritus

Meritus Systemy Informatyczne Sp. z o.o. jest kontynuatorem działalności firmy Meritus 2 Spółka Jawna, działającej od 1990 r.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »