| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Działalność gospodarcza > Zasada jednego okienka w sądzie rejestrowym

Zasada jednego okienka w sądzie rejestrowym

Idea „jednego okienka” nie jest w polskim prawie nowością. Od kilku lat poszczególne rządy postulują uproszczenie procedur ewidencjonowania działalności gospodarczej i rejestracji podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Jak stanowi art. 19b ust. 1 ustawy o KRS, wraz z wnioskiem o wpis lub zmianę wpisu w rejestrze przedsiębiorców wnioskodawca składa:

1) wniosek o wpis albo zmianę wpisu do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON);

2) zgłoszenie płatnika składek albo jego zmiany w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;

3) zgłoszenie identyfikacyjne albo aktualizacyjne, o którym mowa w ustawie z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (wraz ze wskazaniem właściwego naczelnika urzędu skarbowego pod rygorem zwrotu wniosku (podkreślenie Ł.Z.).

Brzmienie cytowanego przepisu nastręcza wątpliwość, czy rygor zwrotu wniosku dotyczy wszystkich trzech punktów przepisu, czy tylko ostatniego punktu, w którym rygor ten został wprost zapisany. Ponadto, nie jest do końca jasne, czy chodzi o natychmiastowy zwrot - jak w przypadku art. 19 ust. 3 ustawy o KRS - czy też sąd w pierwszej kolejności wezwie wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych.

Co do pierwszej wątpliwości, to należy uznać, że rygor zwrotu powinien odnosić się do każdego z trzech wskazanych w przepisie zgłoszeń. Nie ma racjonalnego powodu, by różnicować w tym zakresie obowiązki przedsiębiorcy. Taki też wniosek nasuwa się, jeśli się weźmie pod uwagę cel instytucji „jednego okienka” - nie miałaby ona sensu, jeśli zgłoszone zostałyby tylko niektóre wnioski.

W odniesieniu do kwestii zastosowanego przez ustawodawcę w przepisie rygoru zwrotu wątpliwości nie da się tak łatwo usunąć, stąd też poszczególne sądy rejestrowe stosują omawiany przepis na różne sposoby18. Wątpliwości pogłębia także interpretacja Ministerstwa Sprawiedliwości, które sugeruje, że „brak wniosku RG-1 powinien skutkować wezwaniem sądu do uzupełnienia braków pod rygorem zwrotu wniosku”, natomiast brak wniosku NIP-2 kierowanego do urzędu skarbowego winno skutkować zwrotem wniosku bez wzywania do uzupełnienia braków19.

Z jednej strony - ustawodawca posługuje się sformułowaniem „zwrot wniosku”, a nie „wezwanie do usunięcia braków formalnych”, jednak z drugiej strony - rygor zwrotu wniosku jest opisany w sposób dość lakoniczny, niepodobny do zawartego w art. 19 ust. 3 ustawy o KRS. Dla porównania, treść tego drugiego przepisu w brzmieniu „wniosek złożony z naruszeniem przepisu ust. 2 lub nieprawidłowo wypełniony podlega zwróceniu, bez wzywania do uzupełnienia braków” nie nasuwa żadnych wątpliwości. Należy zaznaczyć, że zwrot wniosku bez wcześniejszego wezwania do usunięcia braków jest instytucją wyjątkową, która powinna być stosowana tylko wówczas, gdy przepisy wyraźnie ją przewidują.

Ustawowe sformułowanie „wraz ze wskazaniem właściwego naczelnika urzędu skarbowego pod rygorem zwrotu wniosku” może literalnie oznaczać, również tylko to, że zwrotem wniosku będzie skutkować tylko niewskazanie właściwego dla danego przedsiębiorcy naczelnika urzędu skarbowego.

W konkluzji powyższych rozważań należy przyjąć mimo powołanych powyżej wątpliwości, że w art. 19b ust. 1 ustawy o KRS mowa jest o zwrocie wniosku bez wcześniejszego wzywania do usunięcia braków formalnych, co stanowi odrębną od art. 19 ust. 3 ustawy o KRS podstawę zwrotu wniosku. Należy jednak postulować, by w ramach kolejnych zmian ustawy o KRS zmienić redakcję przepisu na bardziej klarowną, w szczególności co do zastosowanego w nim rygoru.

Sam pomysł wprowadzenia „jednego okienka” zasługuje na bezwzględną aprobatę, skoro nasz kraj stawia przedsiębiorcom znacznie wyższe bariery biurokratyczne niż inne państwa, jednak wykonanie tego pomysłu okazuje się w wielu miejscach niefortunne.

Nazwa „jedno okienko” używana przez pomysłodawców nie pojawia się w regulacji ustawowej, a tylko w uzasadnieniach projektów ustaw oraz w wypowiedziach prasowych i sugeruje rzeczywistą możliwość załatwienia wszystkich procedur związanych z utworzeniem nowego podmiotu jednorazowo, bez konieczności wizyt w kolejnych urzędach bądź instytucjach, co w wielu przypadkach okazuje się niewykonalne.

Jak zostało wykazane powyżej połączeniu obowiązków rejestrowych z obowiązkami wobec US, ZUS i urzędów statystycznych nie zawsze jest „po drodze”. Szczególnie dużo trudności sprawia konieczność łącznego złożenia wniosku rejestrowego i formularza składanego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wydaje się w tym kontekście, że najbardziej chybionym pomysłem było wprowadzenie ustawowego obowiązku korzystania przez przedsiębiorcę z „jednego okienka”. Pogląd taki ma tym większe uzasadnienie, że często nowe rozwiązania prawne zamiast skrócić procedury rejestracyjne, jak to było zakładane, znacznie je wydłużają, a co najważniejsze często przy tym przedsiębiorca i tak musi odbyć więcej niż jedną wizytę w urzędach.

W ramach nowych rozwiązań przedsiębiorca praktycznie został pozbawiony możliwości uzyskania informacji o prawidłowym sposobie wypełnienia formularzy kierowanych do urzędów skarbowych, urzędu statystycznego oraz ZUS. Nie zawsze wypełniony wzór formularza pomoże usunąć wszelkie wątpliwości, często pomocna bywa drobna sugestia urzędnika, jednak pracownicy sekretariatów sądowych nie udzielą w tym zakresie żadnych wskazówek, bowiem zostali przeszkoleni w procedurach sądowych. Oczywiście, zadaniem sądu i poszczególnych urzędów nie jest udzielanie porad prawnych, jednak drobne sugestie dotyczące sposobu wypełnienia formularzy nieraz mają dla wnioskodawcy zbawienny wręcz skutek. Zatem z systemu, gdzie kompetentni w swych zadaniach urzędnicy poszczególnych placówek mogli wspomóc fachową wiedzą przedsiębiorców, przechodzimy do systemu, w którym wnioski przyjmowane są przez sądy rejestrowe bez jakiejkolwiek ich korekty, co następnie skutkuje wezwaniami wysyłanymi do przedsiębiorców przez właściwe do rozpoznania poszczególnych wniosków urzędy. Należy stanowczo zaznaczyć, że sąd rejestrowy nie jest władny do samodzielnej oceny prawidłowości wypełnienia formularzy innych niż te bezpośrednio związane z wpisem do rejestru przedsiębiorców. W tej sytuacji, każdy błąd w formularzach kierowanych do ZUS, US i GUS będzie skutkować osobnym wezwaniem przedsiębiorcy przez te instytucje do jego korekty.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Jan Furtas

konsultant podatkowy w Instytucie Studiów Podatkowych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »