| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Działalność gospodarcza > Zasada jednego okienka w sądzie rejestrowym

Zasada jednego okienka w sądzie rejestrowym

Idea „jednego okienka” nie jest w polskim prawie nowością. Od kilku lat poszczególne rządy postulują uproszczenie procedur ewidencjonowania działalności gospodarczej i rejestracji podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Ze znowelizowanych przepisów wynika, że w gestii sądów rejestrowych pozostaje jedynie przyjęcie dodatkowych wniosków składanych obok wniosku o rejestrację, czy zmianę wpisu w rejestrze przedsiębiorców. Zarówno formalne, jak i merytoryczne badanie wniosków kierowanych do US, GUS i ZUS pozostaje wyłączną domeną tych urzędów. Jak zaznaczono w cytowanym powyżej fragmencie uzasadnienia ustawy, sąd rejestrowy nie bada kompletności dokumentów przekazywanych do urzędu statystycznego i urzędu skarbowego. Nie można zgodzić się z interpretacją Ministerstwa Sprawiedliwości, że sądy rejestrowe sprawdzają prawidłowość podpisów pod poszczególnymi wnioskami i w razie ich braku będą wzywać wnioskodawcę do usunięcia tej usterki wniosku14. Na taki zabieg nie pozwalają przepisy ustawy o KRS, jak również odpowiednie dla pozostałych wniosków przepisy proceduralne. Sąd rejestrowy ma jedynie obowiązek sprawdzić czy do wniosku rejestrowego zostały dołączone stosowne pozostałe formularze zgłoszeniowe. Nie zawsze jednak na brak niektórych dodatkowych formularzy sąd rejestrowy będzie reagował wydaniem zarządzenia o zwrocie wniosku - o czym niżej.

Do urzędu statystycznego składany jest wniosek RG-1 dotyczący wpisu do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON), bądź wniosek RG-2 z żądaniem wykreślenia podmiotu z tego rejestru. Wniosek RG-1 powinien być obowiązkowo złożony w postępowaniu o pierwszy wpis do rejestru przedsiębiorców. Do wniosku RG-1 może być dołączony załącznik RG-RD dotyczący wykonywanej działalności. Wniosek RG-2 może być złożony wraz z wnioskiem o wykreślenie z rejestru przedsiębiorców (KRS-X1, bądź KRS-X2). Wykreślenie podmiotu rejestrowego z urzędu przez sąd rejestrowy związane z przekształceniem tego podmiotu w inny nie powoduje konieczności złożenia formularza RG-2, bowiem dotychczasowym numerem REGON posługuje się nowopowstały podmiot w związku z zasadą sukcesji uniwersalnej praw.

Mimo zmiany przepisów, przedsiębiorcy w pewnych sytuacjach nadal będą kontaktowali się bezpośrednio z urzędem statystycznym. Jak wynika z interpretacji nowych przepisów przez GUS, „jedynie zmiana danych objętych obowiązkiem wpisu do rejestru REGON, które nie podlegają równocześnie zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej lub odpowiednio w rejestrze przedsiębiorców, podlega reżimowi ustawy o statystyce publicznej (art. 42 ust. 8 ustawy o statystyce publicznej). W tym przypadku przedsiębiorcy mają obowiązek złożyć wniosek RG-1 we właściwym terytorialnie urzędzie statystycznym”15.

Zgłoszenie identyfikacyjne podatnika następuje na formularzu NIP-2, a jeżeli zgłoszenie dotyczy spółki osobowej, należy dodatkowo załączyć formularz NIP-D (informacja o wspólnikach spółki osobowej, bądź o spółkach wchodzących w skład grupy kapitałowej). Zgłoszenie posiadanego numeru konta bankowego następuje na druku NIP-B. W przypadku gdy działalność gospodarcza prowadzona jest również poza siedzibą główną - w oddziałach, należy załączyć dodatkowo druk NIP-C.

Wraz z wnioskiem o wpis do rejestru zgłaszane są dane płatnika składek. Zgłoszenie to następuje na formularzach:

1) ZFA - zgłoszenie wspólników spółek osobowych

2) ZPA - zgłoszenie dotyczące osób prawnych

3) ZIPA - zgłoszenie zmiany danych płatnika

4) ZAA - zgłoszenie oddziałów prowadzonej działalności gospodarczej

5) ZBA - numery rachunków bankowych

6) ZWPA - wyrejestrowanie płatnika

Przy składaniu wniosku o pierwszy wpis do rejestru w przypadku spółki osobowej, wymagane jest złożenie wypełnionego formularza ZFA przez każdego wspólnika spółki, jeżeli do tej pory nie był on zarejestrowany jako płatnik. Ustawodawca - wprowadzając w art. 19b ustawy o KRS nieograniczony obowiązek każdorazowego składania stosownych wniosków do ZUS - nie przewidział, że wspólnik spółki osobowej już wcześniej mógł być płatnikiem, więc drugi raz nie powinien się zgłaszać - takie zgłoszenie mogłoby zostać potraktowane jako chęć wykreślenia poprzedniego wpisu przez ZUS i wpisania płatnika od nowa. Problem ten został zauważony przez Ministerstwo Sprawiedliwości, które w piśmie kierowanym do poszczególnych wydziałów KRS16, związanym z wejściem w życie 31 marca 2009 r. zmian do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zauważa, że między definicją przedsiębiorcy stosowaną w KRS a definicją płatnika składek ubezpieczenia społecznego zachodzą rozbieżności powodujące możliwość braku wniosku do ZUS, jeśli wspólnik już wcześniej był zarejestrowany jako płatnik składek. Z interpretacji Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że w razie niezłożenia stosownego wniosku do ZUS w ramach postępowania o pierwszy wpis do rejestru spółki osobowej, sądy rejestrowe nie powinny wzywać do usunięcia tego braku pod rygorem zwrotu wniosku przyjmując domniemanie, że zachodzi wskazana wyżej sytuacja. Taka interpretacja wydaje się być trafna z punktu widzenia celowości wprowadzonych przepisów, niemniej jednak stoi w sprzeczności z literalną wykładnią art. 19b ustawy o KRS.

Na druku ZPA składa wniosek osoba prawna bądź jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która zatrudnia pracowników. Faktycznie możliwe jest jednak w postępowaniu o pierwszy wpis do rejestru zgłoszenie tego dodatkowego formularza tylko i wyłącznie przez spółki kapitałowe, bowiem tylko w ich przypadku prawo przewiduje formę spółki w organizacji, która może zatrudniać pracowników. Jedną z funkcji Krajowego Rejestru Sądowego jest funkcja legalizacyjna związana konstytutywnym (tworzącym prawo, tworzącym podmiot) pierwszym wpisem do rejestru. Co do innych niż spółki kapitałowe podmiotów ujawnianych w rejestrze przedsiębiorców i powstających dopiero z chwilą wpisu, odpowiednie przepisy ustrojowe nie przewidują możliwości ich funkcjonowania przed dniem wpisu, zatem dopiero po wpisie będą miały możliwość zatrudniania pracowników. Jeśli podmiot rejestrowy nie zgłasza wraz z wnioskiem o pierwszy wpis do rejestru przedsiębiorców formularza ZPA, to sąd powinien przyjąć, że podmiot nie zatrudnia pracowników. Z kolei, późniejsze zatrudnienie pracowników samo w sobie nie powoduje konieczności złożenia do sądu rejestrowego wniosku o zmianę wpisu w rejestrze przedsiębiorców, zatem przedsiębiorca składa formularz ZPA samodzielnie w ZUS - zgodnie z treścią art. 19b ust. 1c pkt 2 ustawy o KRS.

W wypełnianych do ZUS formularzach kluczowe znaczenie ma wskazanie daty powstania obowiązku opłacania składek, co jest równoznaczne z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej (w przypadku formularza ZFA), bądź z datą zatrudnienia pracowników (formularz ZPA), co w niektórych przypadkach w trakcie sporządzania wniosku jest niemożliwe. Przeczy takiej możliwości treść art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, według którego „przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wyjątek od tej zasady został ujęty w art. 14 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w myśl którego „spółka kapitałowa w organizacji może podjąć działalność gospodarczą przed uzyskaniem wpisu do rejestru przedsiębiorców. Zasady wpisu do rejestru przedsiębiorców określają odrębne przepisy”. Kwestia momentu, od którego podmiot rejestrowy może zatrudniać pracowników, została omówiona powyżej.

Jeżeli wniosek do ZUS składany jest łącznie z wnioskiem o pierwszy wpis w rejestrze przedsiębiorców, to niemożliwe jest, za wyjątkiem spółek kapitałowych w organizacji, podanie daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, którą rozpocząć można dopiero po wpisie do KRS.

Istotne jest to, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w praktyce przyjmuje wnioski składane przez przedsiębiorców do urzędu bez pośrednictwa sądów rejestrowych. Wynika to z interpretacji przepisów dokonanej przez ZUS17.

Na druku ZAA przedsiębiorca zgłasza adresy, pod którymi prowadzona jest działalność gospodarcza - dla podmiotów ujawnionych w rejestrze przedsiębiorców druk ten będzie wypełniany wraz z wnioskiem o wpis do rejestru oddziału przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym oddział to wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności.

Na formularzu ZBA zgłaszane są numery rachunków bankowych płatnika składek ubezpieczenia społecznego. Co oczywiste, złożenie tego formularza jest możliwe dopiero po założeniu konta bankowego. Przedsiębiorca może samodzielnie zgłosić założenie konta bankowego Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ, co do zasady, założenie takiego konta nie wpływa w żaden sposób na treść wpisu w rejestrze przedsiębiorców. Na druku ZIPA zgłaszane są zmiany danych płatnika składek, a na druku ZWPA zgłasza się wykreślenie płatnika z rejestru ZUS.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Prawna Skarbiec

Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »