| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Działalność gospodarcza > Ochrona nazwy i firmy przedsiębiorcy

Ochrona nazwy i firmy przedsiębiorcy

Każdy przedsiębiorca działa w obrocie pod firmą. Jest to jedno z dóbr niematerialnych przedsiębiorcy i jego naruszenie jest surowo ścigane przez prawo. Warto jednak wiedzieć, jak zachować się w sytuacji, gdy nasze prawo zostaje naruszane.

Krzyżuje się w tym zakresie sporo przepisów. Ich znajomość jest niezbędna choćby dlatego, że aby przywrócić stan zgodny z prawem, wystarczy niekiedy samo pismo, bez konieczności wszczynania postępowania sądowego.

Przedsiębiorca, którego prawo do firmy zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Działaniem bezprawnym jest działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, a bezprawność wyłącza działanie mające oparcie w przepisach prawa, zgodne z zasadami współżycia społecznego, działanie za zgodą pokrzywdzonego oraz w wykonywaniu prawa podmiotowego. W razie dokonanego naruszenia przedsiębiorca może także żądać usunięcia jego skutków, złożenia oświadczenia lub oświadczeń w odpowiedniej treści i formie, naprawienia na zasadach ogólnych szkody majątkowej lub wydania korzyści uzyskanej przez osobę, która dopuściła się naruszenia (art. 4310 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny; Dz. U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Wskazany przepis mówi o zagrożeniu cudzym działaniem. Z takiego brzmienia płyną dla nas dwie niezwykle ważne konsekwencje. Po pierwsze nie musi dojść do naruszenia aby przedsiębiorca mógł wystąpić na drogę sądową. Wystarczy zagrożenie, a zatem sytuacja, w której przedsiębiorca powziął informację, że np. inny przedsiębiorca zamierza zarejestrować działalność pod bardzo podobnie brzmiącą firmą. Pozwala to na podjęcie wczesnych przeciwdziałań, często nawet bez konieczności angażowania aparatu państwowego. Po drugie, wskazany przepis jest skonstruowany na tyle elastycznie, że w grę może wchodzić jakiekolwiek zagrożenie dla naszej działalności.

Firma jest też chroniona przez przepisy ogólne dotyczące dóbr osobistych. Zgodnie z tymi regulacjami (art. 23-24 k.c.) dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Oczywiście w przypadku przedsiębiorstw zinstytucjonalizowanych siłą rzeczy jest możliwe naruszenie tylko niektórych z tych dóbr. Wynika to zresztą wprost z art. 43 k.c., zgodnie z którym przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych.

Firma wyróżnia przedsiębiorcę

CO NA TO SĄD?

Posłużenie się przez osobę prawną w swojej nazwie nazwą innej osoby prawnej, stanowi naruszenie dobra tej drugiej osoby prawnej podlegającego ochronie na podstawie art. 43 w związku z art. 23 i 24 k.c.

Wyrok SN z 12 stycznia 2007 r. sygn. akt IV CSK 286/06, niepublikowany

Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Celem tego roszczenia jest kompensacja, ale w formie niemajątkowej, skutków dokonanego naruszenia dóbr osobistych. Ta swoista niemajątkowa forma zadośćuczynienia jest ukształtowana w oderwaniu od zasad rządzących odpowiedzialnością deliktową, a zwłaszcza oderwana od przesłanki winy. Środki które mieszczą się w pojęciu czynności potrzebnych do usunięcia skutków dokonanego naruszenia dóbr osobistych nie zostały przez ustawodawcę wyliczone w sposób zamknięty. Otwarty katalog owych środków wynika z faktu, iż muszą one być adekwatne do rodzaju naruszanego dobra osobistego, rodzaju oraz rozmiarów dokonanego naruszenia. Przykładowo wymieniony przez ustawodawcę środek zmierzający do usunięcia naruszenia dóbr osobistych w postaci złożenia oświadczenia odpowiedniej treści w odpowiedniej formie stosowany jest najczęściej w wypadku naruszenia czci, nietykalności cielesnej, sfery życia prywatnego. Treścią tych oświadczeń może być odwołanie krzywdzących zarzutów, przeproszenie, wyrażenie ubolewania, wyjaśnienie pewnych faktów, sprostowanie nieprawdziwych informacji itp. Oświadczenia te mają na celu usunięcie (na tyle, na ile to jest w ogóle możliwe) skutków naruszenia i temu musi służyć także forma, w jakiej się tego dokonuje. Na zasadach przewidzianych w kodeksie pokrzywdzony może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.

Jak wybrać nazwę firmy

W sporze o ochronę dóbr osobistych powód powinien oznaczyć w pozwie dostatecznie skonkretyzowane zachowanie pozwanego, które wedle pokrzywdzonego potrzebne jest do usunięcia skutków dokonanego naruszenia dobra osobistego. Nie oznacza to jednak, aby wybór czynności skierowanej na usunięcie skutków takiego naruszenia był pozostawiony arbitralnemu uznaniu pokrzywdzonego. Czynność ta powinna być dobrana stosownie do rodzaju, intensywności i zasięgu dokonanego naruszenia, sądowi orzekającemu zaś przysługuje kompetencja do kontroli, czy wskazana przez powoda czynność pozwanego stanowi odpowiedni środek usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego.

PRZYKŁAD

Andrzej K. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na usługach cateringowych. Jednocześnie prowadzi niewielką restaurację o nazwie „Mexico - potrawy kuchni hiszpańskiej i meksykańskiej”. Miejscem prowadzenia działalności jest miasto powiatowe (30 000 mieszkańców). W marcu 2009 r. konkurent prowadzący sieć restauracji otworzył niedaleko lokal o nazwie „Mexico - kuchnia meksykańska” i rozpoczął świadczenie usług cateringowych pod nazwą „Mexico”. W związku z tym, że obie działalności (w zakresie cateringu) są praktycznie nie do odróżnienia należy przyjąć, że doszło do naruszenia prawa do firmy i dóbr osobistych Andrzeja K. Jego obroty w okresie marzec-sierpień 2009 r. spadły o ok. 30%. Najodpowiedniejszym skutkiem do usunięcia naruszenia jest zatem żądanie zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie odpowiadającej spadkowi dochodów. Andrzej K. nie musi jednak opierać swojego roszczenia na podstawie przepisów o dobrach osobistych. Może po prostu wystąpić o naprawienie szkody na podstawie art. 415 k.c. Minusem takiego rozwiązania jest fakt, że ewentualny pozytywny wyrok nie będzie działał na przyszłość.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Agata Bajek

Starszy Specjalista ds. Projektów HR - Grupa Tempo S.C.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »