| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Działalność gospodarcza > Jak dochodzić roszczeń z umowy przedwstępnej

Jak dochodzić roszczeń z umowy przedwstępnej

Zawierając umowę przedwstępną, strony mogą umówić się, że zawrą w przyszłości umowę o określonej treści. W czasach kryzysu bywa jednak tak, że umowy przedwstępne nie są respektowane, a zobowiązany woli zapłacić zadatek niż wywiązać się z kontraktu. Tymczasem umowa przedwstępna to bardzo silny i skuteczny instrument – nie tylko dyscyplinuje strony, ale też pozwala na wyegzekwowanie zgody na ostateczny kontrakt, a niekiedy może stanowić podstawę roszczenia odszkodowawczego.

Według art. 390 § 3 k.c. w brzmieniu obowiązującym do 24 września 2003 r., określonemu w nim szczególnemu, rocznemu terminowi przedawnienia podlegały roszczenia przewidziane w dwóch wcześniejszych paragrafach (art. 390 § 1 i § 2 k.c.): roszczenie o naprawienie szkody poniesionej przez stronę umowy przedwstępnej przez to, że liczyła ona na zawarcie umowy przyrzeczonej (§ 1) i roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej (§ 2). Mimo tendencji do rozszerzania zakresu zastosowania szczególnego, rocznego terminu przedawnienia, w odniesieniu do roszczeń osób, które zawarły umowę przedwstępną, wykładnia językowa, systemowa i celowościowa art. 390 § 3 k.c. w obecnym brzmieniu nie uzasadnia stosowania przewidzianego w nim terminu przedawnienia do roszczenia o zwrot, mającej charakter nienależnego świadczenia, kwoty zapłaconej na poczet świadczenia z niezawartej umowy przyrzeczonej. Przez roszczenia z umowy przedwstępnej należy bowiem rozumieć roszczenia objęte treścią stosunku wynikającego z umowy przedwstępnej, a zatem roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej i roszczenie o naprawienie szkody poniesionej przez stronę umowy przedwstępnej przez to, że liczyła ona na zawarcie umowy przyrzeczonej, jak też - ze względu na dodane do art. 390 § 1 k.c. zdanie drugie - roszczenia strony umowy przedwstępnej z tytułu zadatku lub kary umownej. Natomiast roszczenie o zwrot, mającej charakter nienależnego świadczenia, kwoty zapłaconej na poczet świadczenia z niezawartej umowy przyrzeczonej nie wchodzi w zakres stosunku wynikającego z umowy przedwstępnej, lecz jest elementem stosunku zobowiązaniowego, u podstaw którego leży zdarzenie przewidziane w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu. Podsumowując, roszczenie o zwrot kwoty zapłaconej na poczet świadczenia z umowy przyrzeczonej, która nie została zawarta, nie przedawnia się z upływem szczególnego terminu rocznego, lecz z upływem terminu ogólnego, przewidzianego w art. 118 k.c. W zależności zatem do tego, czy będzie to roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też nie - termin przedawnienia wynosi odpowiednio 3 lub 10 lat.

Zapamiętaj

Roszczenia odnoszące się do zadatku przedawniają się według terminów ogólnych, chyba że przepisy odnoszące się do danego typu zobowiązania przewidują dla związanych z nim roszczeń szczególne terminy przedawnienia.

Szczególnego rozwiązania wymaga sytuacja, gdy w umowie przedwstępnej o skutku silniejszym (dającej uprawnionemu roszczenie do zawarcia umowy przyrzeczonej) spełnienie świadczenia stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które zobowiązany ponosi odpowiedzialność. W tym przypadku należy przyjąć, że roszczenie odszkodowawcze wierzyciela nie ogranicza się do ujemnego interesu umownego, ale obejmuje wszystkie szkody poniesione wskutek niewykonania zobowiązania z umowy przedwstępnej, w tym szkody będące normalnymi następstwami niezawarcia umowy przyrzeczonej, między innymi korzyści, które uprawniony uzyskałby wskutek jej wykonania

PRZYKŁAD

Strony zawarły umowę przedwstępną, na mocy której zobowiązały się do zawarcia w terminie do 30 czerwca 2009 r. umowy dostawy towarów żywnościowych o sprecyzowanej w umowie końcowej charakterystyce za kwotę 120 000 zł. W związku z tym, że umowa nie określała dokładnie przedmiotu umowy przyrzecznej należy przyjąć, że nie jest możliwe dochodzenie zawarcia umowy przyrzeczonej, a tylko roszczenie odszkodowawcze na podstawie „słabszego skutku” umowy.

ADAM MALINOWSKI - radca prawny 

 

 

1 Wyrok SN z 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II CSK 274/06, niepublikowany.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Onwelo

Onwelo to nowoczesna polska spółka technologiczna, która specjalizuje się w budowaniu innowacyjnych rozwiązań IT dla firm z branży finansowej, ubezpieczeniowej, telekomunikacyjnej, farmaceutycznej oraz FMCG.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od mojafirma.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK