| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Działalność gospodarcza > Odpowiedzialność za produkt niebezpieczny

Odpowiedzialność za produkt niebezpieczny

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną za produkt niebezpieczny została wprowadzona do polskiego systemu prawa cywilnego w 2000 r. Jest to więc instytucja prawna znacznie młodsza w porównaniu do odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej. Dla osób zawodowo zajmujących się produkcją towarów czy też ich sprzedażą warto przypomnieć, jakie konsekwencje prawne wiążą się z wprowadzaniem do obrotu gospodarczego produktu uznanego za niebezpieczny oraz jak tego uniknąć.


Zgodnie z założeniami polskiego ustawodawcy za niebezpieczny może zostać uznany tylko taki produkt, który jest rzeczą ruchomą, choćby została ona połączona z inną rzeczą. Postawienie znaku równości pomiędzy produktem a rzeczą ruchomą jest zgodne z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 maja 1999 r. (1999/34/WE - Dz.Urz. WE L 141 z 4.06.1999) nowelizującą m.in. przepisy dotyczące definicji produktu zawarte we wcześniejszej dyrektywie Rady 85/374/EWG z 1985 r. (Dz.Urz. WE L 210 z 7.08.1985). Ponieważ w polskim systemie prawym nie ma pozytywnej definicji rzeczy ruchomej, zatem należy przez ruchomości rozumieć wszystko co nie ma przymiotu nieruchomości w cywilistycznym znaczeniu. Zgodnie z definicją kodeksu cywilnego określającą pojęcie nieruchomości, wszystko co nie jest:

• częścią powierzchni ziemskiej stanowiącej odrębny przedmiot własności (grunty),

• budynkiem trwale z gruntem związanym lub część takiego budynku, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności możemy uznać za rzecz ruchomą. Za produkt uważa się również zwierzęta i energię elektryczną. Polskie przepisy dotyczące odpowiedzialności za produkt niebezpieczny od samego początku ich wprowadzania dawały możliwość przypisania takiej cechy produktom rolnym i łowieckim. Takie szerokie rozumienie produktu obowiązkowo wprowadziła dopiero wspomniana wyżej dyrektywa 1999/34/WE. Wcześniejsza dyrektywa Rady z 1985 r. dawała w tej kwestii swobodę państwom implementującym jej przepisy do swego porządku prawnego.

W związku ze sporami w środowisku prawniczym co do zaliczenia do kategorii rzeczy, a w związku z tym do produktów, krwi, produktów krwiopochodnych oraz organów wewnętrznych, a także dóbr intelektualnych te wątpliwości każdorazowo będzie rozstrzygał sąd w różnych stanach faktycznych.

Za niebezpieczny produkt ustawodawca uważa taką rzecz ruchomą, która nie zapewnia bezpieczeństwa, jakiego można oczekiwać, uwzględniając normalne użycie produktu. O tym, czy produkt jest bezpieczny, decydują okoliczności z chwili wprowadzenia go do obrotu, a zwłaszcza sposób zaprezentowania go na rynku oraz podane konsumentowi informacje o właściwościach produktu. Produkt nie może być uznany za niezapewniający bezpieczeństwa tylko dlatego, że później wprowadzono do obrotu podobny produkt ulepszony.

PRZYKŁAD

Koncern farmaceutyczny wprowadził do obrotu gospodarczego pigułkę antykoncepcyjną o nazwie X, która u części kobiet powodowała znaczny przyrost wagi ciała po roku jej zażywania, o czym producent informował w ulotce. Siedem lat później wprowadzono pigułkę antykoncepcyjną o nazwie X2, która była ulepszoną wersją wcześniejszej tabletki X i już nie powodowała wspomnianych poprzednio skutków. W tej sytuacji zaskarżenie producenta do sądu o wprowadzenie na rynek tabletki powodującej otyłość nie będzie skuteczne z tego powodu, że później wprowadzono do obrotu jej ulepszony model skoro przy sprzedaży poprzedniej wersji produktu klient był właściwie poinformowany o jego możliwych niebezpiecznych właściwościach.

Kryterium uznania produktu za niebezpieczny stanowi obiektywne oczekiwanie statystycznego konsumenta względem danego produktu. Czynnikami, które należy uwzględnić przy obiektywnej ocenie tego produktu przez statystycznego konsumenta jest:

• miejsce, w którym on mieszka,

• jego wiek,

• stan zdrowia,

• zdolność kierowania własnym postępowaniem,

• stan wiedzy na obszarze, w którym mieszka,

• dostępność informacji i zaawansowanie cywilizacyjne

Sąd, dokonując obiektywnej oceny oczekiwania przeciętnego konsumenta, powinien uwzględnić przy ocenie sposobu zaprezentowania produktu zacofanie gospodarcze obszaru w stosunku do reszty kraju, na którym produkt został wprowadzony. Nie może jednakże wymagać od producenta, aby brał pod uwagę wszystkie możliwe sposoby wykorzystania wprowadzonego do obrotu produktu. Obiektywne oczekiwanie konsumenta względem danego produktu oznacza, iż aby można było przypisać producentowi odpowiedzialność, należy założyć, iż przewidywalne niewłaściwe użycie produktu musi być zobiektyzowane i ujęte w sposób restryktywny. W innym przypadku całe ryzyko niewłaściwego użycia produktu byłoby przerzucone całkowicie na przedsiębiorcę działającego zgodnie z prawem.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

FAKRO Sp. z o.o

Lider w produkcji i sprzedaży okien dachowych w Polsce

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »