CO STANOWI PRAWO
Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem
wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik
zobowiązania nie wykonał (art. 876 par.1 kodeksu cywilnego). O
zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga zakres zobowiązania
dłużnika. W braku odmiennego zastrzeżenia poręczyciel jest
odpowiedzialny jak współdłużnik solidarny (art. 881 k.c.). Z
chwilą gdy dług główny staje się wymagalny, wierzyciel może
według swego wyboru żądać całości lub części świadczenia od
dłużnika głównego i poręczyciela łącznie lub od każdego z
nich z osobna, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela
obaj dłużnicy pozostają zobowiązani (art. 366 k.c.).
Zgodnie z art. 510 par. 1 k.c. przelew (cesja) jest przeniesieniem
wierzytelności przez wierzyciela na osobę trzecią, przy czym umowa
sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do
przeniesienia wierzytelności wywołuje skutek rozporządzający i
przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że ustawa stanowi inaczej
lub strony inaczej postanowiły. Zabezpieczenie wierzytelności banku
może być dokonane w drodze przeniesienia na bank przez dłużnika lub
osobę trzecią, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi
odsetkami i prowizją, prawa własności rzeczy ruchomej lub
papierów wartościowych (art. 101 ust. 1 prawa bankowego).
Cesja na zabezpieczenie spłaty wierzytelności banku także wywołuje
skutek rozporządzający, przenosząc wierzytelność na bank. Ma ona
jednak na celu nie spłatę zadłużenia, lecz zabezpieczenie jego
spłaty (wyrok SN z 8 marca 2005 r., IV CK 628/04).
EKSPERT RADZI
W świetle postanowień art. 510 kodeksu cywilnego oraz art. 101
prawa bankowego dopuszczalne jest zawarcie umowy przelewu
wierzytelności na zabezpieczenie spłaty kredytu bankowego. Umowa
taka, o ile strony nie postanowiły inaczej, wywołuje skutek
rozporządzający i przenosi wierzytelność na bank (cesjonariusza).
Strony powinny zawrzeć w niej postanowienie o powrotnym przejściu
wierzytelności na cedenta po spłacie przez niego kredytu.
Zastrzeżenie to może przybrać postać warunku rozwiązującego,
którego spełnienie powoduje z mocy prawa przejście
wierzytelności z powrotem na zbywcę. Mogą też zawrzeć,
charakterystyczne dla tego rodzaju przelewu, zobowiązanie się
cesjonariusza do korzystania z wierzytelności w sposób
ograniczony celem przelewu - zabezpieczeniem wierzytelności.
W sprawie podstawowe znaczenie ma rozstrzygnięcie kwestii, czy
umowa przelewu między spółką z o.o. a bankiem nastąpiła w
celu zabezpieczenia niespłaconego przez spółkę kredytu, czy
też w celu spłaty kredytu i w konsekwencji wygaśnięcia długu.
Innymi słowy, czy był to przelew na spłatę zaciągniętego kredytu
(art. 510 par. 1 k.c. w zw. z art. 453 k.c.), czy też przelew na
zabezpieczenie jego spłaty (art. 510 par. 1 k.c. w zw. z art. 101
ustawy Prawo bankowe).
