| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes i finanse > Pożyczki udziałowców jako istotne źródło finansowania spółki

Pożyczki udziałowców jako istotne źródło finansowania spółki

W okresie zwiększonego zapotrzebowania na kapitał obrotowy ogromnego znaczenia nabiera finansowanie działalności spółek przez ich udziałowców w formie pożyczek. Aby taka pożyczka nie budziła zastrzeżeń organów skarbowych, powinna być udzielona na warunkach rynkowych.

Przepisy omawianego art. 21 wprowadzają ponadto - w ściśle określonych okolicznościach - zwolnienia od podatku dla spółek podlegających w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.

Wypłacając odsetki prawnej osobie zagranicznej, płatnik musi ponadto wypełnić deklarację IFT-2/IFT-2R, którą do końca marca roku następnego przekazuje podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

W poprzednich latach niekiedy pojawiały się wątpliwości, czy kapitalizacja odsetek powinna być zrównana z ich zapłatą i rodzić obowiązek zapłaty podatku, jednak dzisiaj nie może być w tej sprawie żadnych sporów. Zgodnie bowiem z wolą ustawodawcy, zapisaną w art. 26 ust. 7 ustawy o CIT, na gruncie tych regulacji (czyli również w odniesieniu do podatku u źródła) pojęcie „wypłata” oznacza wykonanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie, w tym poprzez zapłatę, potrącenie lub kapitalizację odsetek. Samo skalkulowanie odsetek, w przypadku gdy nie oznacza to ich kapitalizacji (czyli doliczenia do kwoty pożyczki), nie powoduje obowiązku zapłaty podatku. Zatem dopóki podatnik nie dokona wypłaty odsetek lub nie dokona ich kapitalizacji, nie powstanie obowiązek opodatkowania przychodu uzyskanego przez pożyczkodawcę.

Jak wynika z art. 9 pkt 10 lit. i) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r., pożyczki udzielane przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej są zwolnione z PCC. W związku z uzyskaniem pożyczki spółka nie będzie więc miała obowiązku dokonywania żadnych rozliczeń podatkowych.

Na podstawie umowy pożyczki udziałowiec świadczy usługę finansową na rzecz spółki. Usługa ta podlega zwolnieniu od VAT na podstawie Wykazu usług zwolnionych wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy, wprowadzonemu w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

W przypadku gdy usługi finansowe świadczone są na rzecz podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę, miejscem świadczenia usługi jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada odpowiednio siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności lub miejsce zamieszkania (art. 28b ustawy o VAT). Gdy więc usługa polegająca na udzieleniu pożyczki świadczona będzie przez podatnika posiadającego siedzibę w innym kraju Unii na rzecz podatnika z Polski, miejscem jej świadczenia będzie Polska i będziemy mieli do czynienia z importem usług. Import usług należy w takim przypadku wykazać na podstawie faktury wewnętrznej jako zwolniony od podatku.

Na fakturze wykazujemy tylko kwotę należnych lub zapłaconych odsetek, gdyż w przypadku pożyczki tylko odsetki stanowią podstawę opodatkowania. Do przeliczenia odsetek wyrażonych w walucie obcej, dla celów VAT, należy zastosować średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego, który jest ustalany na podstawie art. 19 ust. 19a i 19b ustawy o VAT.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 9a ust. 2 ustawy o CIT obowiązek sporządzania podatkowej dokumentacji dotyczy jedynie tych transakcji między podmiotami powiązanymi, których łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza określoną wartość.

Biorąc pod uwagę fakt, że umowa pożyczki jest świadczeniem usługi, należy odwołać się do limitu wyznaczonego przez równowartość 30 000 euro. Kwotę tę należy przeliczać na walutę polską po średnim kursie ogłaszanym przez Narodowy Bank Polski, obowiązującym w ostatnim dniu roku podatkowego poprzedzającego rok podatkowy, w którym została zawarta transakcja objęta obowiązkiem.

Przepisy o transakcjach między podmiotami powiązanymi pozwalają organom podatkowym na szacowanie dochodów bez uwzględnienia warunków wynikających z takich powiązań, jeżeli w ich wyniku zostają ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały. W praktyce chodzić tutaj może o ustalenie wysokości odsetek na poziomie znacznie wyższym od warunków rynkowych.

W przypadku jednostki prowadzącej księgi rachunkowe odsetki od otrzymanej pożyczki powinny być wykazywane jako koszty w każdym kolejnym okresie rozliczeniowym, bez względu na to, czy zostały zapłacone. Dzięki temu koszty obciążają wynik finansowy w okresie, gdy jednostka wykorzystywała pożyczone środki pieniężne. Prowadzący księgi rachunkowe ma także obowiązek dokonywania wyceny wyrażonych w walucie aktywów i pasywów według kursu obowiązującego na dzień bilansowy. Tak wyliczone różnice kursowe nie są kosztem uzyskania przychodów dla podmiotu, który wybrał podatkową metodę rozliczania różnic kursowych. Dla celów podatkowych podatnik wykaże w kosztach uzyskania przychodów różnice kursowe dopiero w dacie spłaty.

Zgodnie z brzmieniem art. 118 ustawy - Kodeks cywilny, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi 10 lat, natomiast w przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej termin ten wynosi trzy lata. Udziałowiec, udzielając spółce pożyczki, najczęściej nie dokonuje tego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Działalność gospodarczą prowadzi spółka, a nie jej udziałowiec, a zatem do przedawnienia roszczenia o zwrot pożyczki znajduje zastosowanie 10-letni termin, który powinien być liczony od daty, w której spłata tej pożyczki stała się wymagalna. Jeżeli jednak pożyczka uległaby przedawnieniu, to cała jej kwota plus odsetki (na rynkowym poziomie) byłyby dla spółki przychodem podatkowym z tytułu nieodpłatnego świadczenia.

Znaczenie optymalizacji wykorzystania środków finansowych generowanych przez międzynarodowe grupy kapitałowe dla dobra szybko rozwijających się członków grupy przejawia się w ostatnich latach w zjawisku tworzenia przez te grupy wyspecjalizowanych podmiotów - tzw. pool leaderów, które organizują coraz bardziej popularny, również w Polsce, system finansowania wewnątrzholdingowego, zwany cash poolingiem.

• art. 9a ust. 2, art. 16 ust. 1 pkt 11, pkt 60 i 61 oraz ust. 6, art. 16 ust. 7, art. 21, art. 26 ust. 7 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 165, poz. 1316

• art. 118 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 662

• art. 30a ust. 1 pkt 1, art. 30a ust 6, art. 41 ust. 4, art. 42 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323

• art. 9 pkt 10 lit. i) ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 165, poz. 1316

• art. 28b, art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 215, poz. 1666

Marek Kamiński

doradca podatkowy właściciel Kancelarii Podatkowej M.I. Kamiński

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Diana Borowiecka

Specjalista ds. PR

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »