Nawiązując stosunek pracy, strony (pracodawca i pracownik) składają
zgodne oświadczenie woli, na podstawie którego pracownik
zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz
pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez
niego wyznaczonym, a pracodawca – do zatrudniania pracownika
za wynagrodzeniem.
Pracodawca może żądać od pracownika tylko informacji określonych
przepisami. Artykuł 221 k.p. enumeratywnie wskazuje,
jakich informacji może wymagać pracodawca od kandydata. Innych niż
wymienione w tym przepisie informacji można żądać tylko pod
warunkiem uzyskania zgody. Niedopuszczalne jest
również zadawanie pytań mogących naruszyć dobra osobiste,
godność pracownika.
Nieprzestrzeganie przepisów w tym zakresie może skutkować
odpowiedzialnością karną przewidzianą w ustawie o ochronie danych
osobowych albo procesem cywilnym o naruszenie dóbr
osobistych.
Kodeks pracy nie określa, na podstawie jakiego rodzaju umowy
pracodawca powinien zatrudnić pracownika. Decyzja w tej sprawie
pozostawiona jest jego swobodnej decyzji.
Rodzaje zawieranych umów o pracę wskazuje art. 25 k.p.
Zgodnie z tym przepisem umowa o pracę może być zawarta na czas
nieokreślony, określony lub na czas wykonania określonej pracy.
Ponadto, jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa pracownika w czasie
jego usprawiedliwionej nieobecności, można zawrzeć umowę o pracę na
czas określony obejmujący czas trwania nieobecności. Dodatkowo
każda z umów może być poprzedzona umową na okres
próbny.
Okres próbny
Umową, która ma na celu zapoznanie się przez obie strony z
możliwościami, jakie daje zatrudnienie, z warunkami panującymi w
firmie, kulturą organizacyjną, jest umowa na okres próbny.
Pracodawca przez okres wskazany w umowie (maksymalnie 3 miesiące)
może „wypróbować” pracownika – sprawdzić
jego przydatność do pracy na danym stanowisku. Pracownik może zaś w
praktyce przekonać się, jak wygląda praca, jakie warunki panują w
firmie.
Zasadą jest, że umowa o pracę zawarta na okres próbny
rozwiązuje się z upływem okresu, na jaki została zawarta. Niemniej
jednak istnieje możliwość jej wcześniejszego rozwiązania za
wypowiedzeniem.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na okres próbny
wynosi: 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2
tygodni, 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2
tygodnie, 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3
miesiące.
