Moja firma - biznes, finanse, spółki - INFOR.PL

Rada nadzorcza chroni interesy spółki. Może np. wytoczyć w jej imieniu powództwo o odszkodowanie przeciwko komplementariuszom niepozbawionym prawa do prowadzenia spraw spółki lub jej reprezentowania.

Jak są opodatkowani wspólnicy

Wspólnicy spółek komandytowych oraz komandytowo-akcyjnych płacą podatek dochodowy na zasadach analogicznych jak osoby posiadające udziały w spółce cywilnej. Z punktu widzenia rozliczeń podatkowych nie ma znaczenia ich ograniczona odpowiedzialność wobec osób trzecich. Omawiamy spółki osobowe, co oznacza, że nie są one podatnikami - są to po prostu wspólnicy. Warto podkreślić, że wspólnikami mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i prawne - w związku z tym będą one podlegać opodatkowaniu według ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) lub ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.). W przypadku osób fizycznych wspólnicy - tak komplementariusze, jak i komandytariusze - opodatkowani są na zasadach analogicznych jak wspólnicy innych spółek osobowych. Artykuł 5a pkt 6 u.p.d.o.f. definiuje pojęcie pozarolniczej działalności gospodarczej. Jest to działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzona we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, z której przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 u.p.d.o.f. Z kolei w myśl art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, przedsięwzięcia, posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku. Przychód osiągnięty przez wspólnika z tytułu uczestnictwa w spółce osobowej jest przychodem z działalności gospodarczej. Nie ma zatem przeszkód do opodatkowania zysków 19% podatkiem liniowym. Osoby prawne będące wspólnikami spółki komandytowej (czy też innej spółki osobowej) rozliczają przychody i koszty zgodnie z art. 5 u.p.d.o.p.

Jak zatem widzimy, podział na komplementariuszy i komandytariuszy (akcjonariuszy) jest ważny tylko z punktu widzenia odpowiedzialności za długi. Natomiast zgodnie z u.p.d.o.f., akcjonariusz spółki komandytowo-akcyjnej uzyskuje dochód z działalności gospodarczej, a nie z udziału w zyskach osób prawnych. Ponieważ spółka komandytowa nie posiada osobowości prawnej, z punktu widzenia prawa podatkowego, podatnikami są poszczególni wspólnicy. Zarówno komplementariusz, jak i akcjonariusze spółki osobowej nieposiadającej osobowości prawnej podlegają u.p.d.o.f. Dochód uzyskany z tytułu udziału w spółce komplementariusz i akcjonariusze powinni ustalać proporcjonalnie do posiadanych udziałów w zyskach spółki, o czym stanowi art. 147 § 1 k.s.h. Oczywiście wspólnikami mogą być też osoby prawne - do nich zastosujemy reżim opodatkowania z u.p.d.o.p. Rodzi to pewne komplikacje praktyczne, ponieważ wspólnicy są różnie opodatkowani, ale też spółki z udziałem osób prawnych nie są w naszej rzeczywistości gospodarczej zbyt częste i należą raczej do wyjątków.

Spółka cicha

Niekiedy zdarza się, że wspólnicy nie chcą ujawniać na zewnątrz swych finansowych powiązań. Temu celowi może służyć spółka cicha, która jest formą działalności gospodarczej, opierającą się na wniesieniu przez wspólnika cichego, dysponującego majątkiem rzeczowym lub finansowym, wkładu (niekiedy w postaci własnej pracy) na rzecz drugiego wspólnika (jawnego), prowadzącego spółkę lub inną działalność zarobkową we własnym imieniu. Wspólnik cichy w zamian za swój wkład uczestniczy w zyskach, nie eksponując się jednak na zewnątrz i nie mając praw do majątku. Udział wspólnika cichego nie prowadzi do utworzenia jakiegokolwiek rodzaju wspólnoty - nie odpowiada on też za zobowiązania spółki wobec wierzycieli. W przeszłości spółka cicha była prawnie uregulowana, ale obecnie nie ma żadnych stosownych przepisów. Oznacza to, że cisi wspólnicy muszą się stosować do zasad ogólnych, które siłą rzeczy nie są w stanie kazuistycznie ująć wszelkich życiowych sytuacji. Umowa spółki cichej jest przykładem umowy nienazwanej (contractus innominatus), to znaczy takiej, która odbiega od umów skodyfikowanych. Według zniesionych w 1964 r. przepisów, wspólnik cichy miał prawo do: